ATSO Şubat Ayı Meclis Konuşması

26 Şubat 2019 Salı

M.Cihangir DENİZ
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Sayın Başkan,
Sayın Divan Üyeleri,
Sayın Meclis Üyeleri,
Değerli basın Mensupları,
Değerli Mesai Arkadaşlarım,

Hepinizi şahsım ve yönetim kurulumuz adına sevgi ve saygıyla selamlıyorum.
Davut Çetin Başkanımız Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği görevleri nedeniyle Ankara’da bulunuyor. Kendisinin selam ve sevgilerini hepinize iletiyorum. Ben Davut başkana göre daha kısa konuşmaya çalışacağım. Ameliyat sonrası çok fazla ayakta durmamam gerekiyor. 
Filmde gördüğünüz gibi, Şubat ayında Oda etkinliklerinde hız yaptık, neredeyse bir yıllık faaliyeti bir ay içerisinde gerçekleştirdik.
Son bir aylık Odamız faaliyetlerini ben bir de liste halinde göstermek istiyorum.

-Saklıkent Beyazdan Maviye Yarışması
-TOBB-Bankalar Birliği Toplantısı
-Girişimcilik Sempozyumu
-Dış Ticaret Kulübü Toplantısı ve Brezilya Ülke Günü
-Teknoloji Buluşmaları
-Mahfi Eğilmez Konferansı
-E-ticarete ilk adım
-ATSO-SİAD’lar toplantısı
-ATSO-TMMOB Şubeleri toplantısı

Bu toplantıların bazıları 800-900 kişiyle yapıldı, toplamda 4 bine yakın bir katılımcı sayısına yaklaşıldı. Bu kadar çok etkinlik, en başta Başkanımızın gayreti ve fedakarlığıyla, sonra da bir ekip çalışmasıyla ve sizlerin destekleriyle mümkün olabiliyor. Bu nedenle hepinize, emek veren, katkı yapan herkese teşekkür ediyoruz.
Beyazdan Maviye triatlon etkinliğimiz, bu yıl bir deneme mahiyetindeydi. Gelecek yıl tam bir profesyonel yarışmaya dönüştürürsek ve uluslararası yarışma yapabilirsek, dünyada Antalya ismi daha farklı yankılanır. ATSO bugüne kadar yelken yarışı gibi etkinlikler yapmıştır, fakat Beyazdan Maviye Antalya’nın en önemli etkinliklerinden birisi olmaya adaydır.
Geçen ay çok önemli bir faaliyetimiz de Bankalar Birliği toplantısı olmuştur. Banka genel müdürleriyle birebir görüşmeler yapılmış, birçok üyemiz sorununu çözme imkanı bulmuştur. Böyle bir toplantı için TOBB Başkanı Sayın Hisarcıklıoğlu’na ve Bankalar Birliği yönetimine teşekkür ediyoruz. Bu toplantının Antalya’da yapılmasında Davut Başkanın önemli rolü olmuştur. 
Bir başka etkinliğimiz Teknoloji Buluşmaları toplantısıydı. Teknoloji buluşmalarında dijital dönüşüm, e-ticaret, e-ihracat konuşuldu. Bu konuda sizinle bir veriyi paylaşmak istiyorum.

Perakende satış hacmi-(reel adet veya ton)-Aralık 2018-Önceki yıla göre değişim-%

 

Toplam perakende

-9.2

Gıda

-2.7

Bilgisayar, iletişim araçları

-21.7

Elektrikli eşya, mobilya

-19

Giyim, ayakkabı

1.4

Kozmetik, tıbbi ürün

-0.4

Akaryakıt

-9.5

İnternet üzerinden satış

16.8


Tabloda gördüğünüz gibi, aralık ayında perakende ticarette toplam satışlar azalmıştır. Neredeyse her sektörde azalma olmuş, ancak internet satışları artmaya devam etmiştir. Antalya’da çeşitli sektörlerde işletmelerin internet satışı, mağaza satışlarını geçmeye başlamıştır. Bu nedenle e-ticaret eğitim programı başlattık. Bu programa 21 üyemiz katılmıştır. Eğitimden sonra birebir danışmanlık hizmeti de veriyoruz. Bir sonraki aşamada e-ihracat programına başlayacağız.

Ülke ve Antalya olarak her sektörde ihracatımızı artırmaya çalışmalıyız. Oda olarak URGE projeleriyle de bunun için çalışıyoruz. Geçen hafta Dış Ticaret Klübü etkinliği yaptık. Bir ihracatçı firma temsilcisi, odanın yabancı ülke araştırması yaptığını, yabancı firma istihbarat bilgisi verdiğini, yabancı ülke işlemleri için yol gösterdiğini, bir Odadan beklenebilecek hizmetin ötesine geçtiğini ifade etti. Şahsen ben bundan gurur duydum. Dış Ticaret Klübü ve Brezilya Günü etkinliği de güzel bir etkinliğimiz olmuştur.

Değerli arkadaşlar,
Bugün öğleden sonra Ankara’da TOBB Akreditasyon sertifika töreni de yapılacaktır.  Odamızın en yüksek akreditasyon notu alan odalar arasında olmasını bekliyoruz.
Bir başka beklediğimiz haber de her ilde bir meslek lisesi yönetiminde Oda ve Borsaların yer almasıdır. Böylece Odamız doğrudan bir meslek teknik lisesinin yönetimine girmiş olacaktır.    Bu sayede nitelikli ara eleman yetiştirilmesinde doğrudan söz sahibi haline geleceğiz.
Dün TOBB Sektör Meclisleri toplantısı yapıldı ve KOBİ teşvikleri, istihdam teşvikleri konuları ele alındı. TOBB’un gündemindeki bir önemli konu yeni istihdam seferberliğidir. Hükümet yeni istihdam teşvikleri uygulamaya başlamıştır. Bütün komitelerimizin raporlarında SGK prim desteği verilmesi konusu yer almıştır. İstihdam teşviklerinde kısa çalışma ödeneği gibi teşviklerden daha fazla yararlanmalıyız. Bu konuda TOBB tarafından hazırlanan bir film var, sizlerle onu paylaşmak istiyorum.
Oda olarak önümüzdeki günlerde bu konuda bir bilgilendirme toplantısı da yapacağız ve istihdam kampanyasına destek vereceğiz.
Gerçeği söylemek gerekirse ekonomik büyüme ve yatırım olmadan yeni istihdam artışı zordur. Birçok üyemiz ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Sektörlerimizin talebi işçi çıkarmamak, mevcut istihdamı korumak için vergi ve prim indirimi getirilmesidir. Artık geçici teşvikler yerine vergi ve primlerin kalıcı bir şekilde düşürülmesini istiyoruz. Devlet gelir farkını kayıtdışı istihdamın azalmasıyla telafi etmelidir.

Sevgili arkadaşlar,
Bildiğiniz gibi, üç yıldır, yıl sonunda kent merkezindeki perakende sektörüne dönük satış ve beklenti anketi yapıyoruz. 2018 değerlendirme ve 2019 beklenti anketini tamamladık, Perşembe günü açıklayacağız. Anket sonuçları ilk bakışta beklediğimizden daha olumsuzdur. Esnafta karamsarlık fazladır. Piyasada durgunluk devam ettiği için geçen yıla dönük genel değerlendirme ve 2019 beklentileri de olumsuz olmaktadır. Biz her ay mecliste verilerle konuşuyoruz ki, aşırı karamsarlık, aşırı iyimserlik yerine gerçekçi tahminler yapılsın. Sorunları görmezden gelmek, idare ediyoruz demek doğru olmadığı gibi, devamlı olarak öldük, bittik mantığı da doğru değildir. Maalesef piyasada durgunluk süreci devam etmektedir. Otomobil, beyaz eşya ve konut satışlarında düşüş devam etmektedir. Ar-Ge Müdürlüğümüzün bülteninde son veriler bulunmaktadır. 

 

Antalya

2017

Antalya

2018

Antalya

2019

Antalya'da Değişim(%)

Türkiye'de Değişim(%)

 

Yabancı Turist Sayısı-Ocak

 

90.835

139.307

53,4

Zorunlu Sigortalı Sayısı-Kasım

490.446

517.327

 

5,5

-0,7

SGK Esnaf Sayısı-Kasım

96.036

100.232

 

4,4

6,0

SGK Tarım-Kasım

36.523

34.294

 

-6,1

-1,6

Karşılıksız Çek Oranı-Ocak

 

1,6

4,0

 

 

Protestolu Senet Hacmi-12 ay (bin TL)

610.982

741.144

 

21,3

47,7

Nakdi Krediler-Aralık (bin TL)

73.864.452

83.377.916

 

12,9

13,8

Vergi Tahsilatı-Ocak

 

727.837

786.006

8,0

7,1

Dahilde Alınan KDV Tahsilat-Ocak

 

130.987

138.206

5,5

-4,9

İhracat-Ocak (bin dolar)

 

113.869

107.449

-5,6

5,2

Yaş Meyve-Sebze İhracatı-Ocak (bin dolar)

 

35.966

38.050

5,8

16,9

Yatırım Teşvik(Sabit Yatırım milyon TL)-12 ay

1.875

3.052

 

62,8

-13,1

Otomobil Sayısı-12 ay

477.336

499.021

 

4,5

3,0

Konut Satışı-Ocak

 

4.819

3.581

-25,7

-24,8


Tabloda gördüğünüz gibi turizmde yıla iyi başladık. Bu yıl turizmde yine iyi bir sezon bekliyoruz. Kayıtlı istihdamda Kasım ayında Antalya'daki değişim beklediğimizden yüksektir. Türkiye'de negatif olmasına rağmen bizde yüzde 5.5 artış var.
Kayıtlı esnaf sayımız artmaya devam ediyor. Karşılıksız çek oranı geçen yıl Ocak'ta 1.6 iken bu yıl %4 oldu. 2016 yılında %8 oranına çıkmıştık, bu yıl daha fazla artış olmamasını ümit ediyoruz.
İlginç bir gösterge kredi artış oranıdır. Antalya'da kamu bankaları kredileri %23 artarken, özel bankalarda artış %4'tür, yani özel bankalar kredi musluğunu kapamışlardır. Vergi tahsilatında durgunluğun etkisi görülmektedir.
Konut satışlarında olumsuz bir tabloyla karşı karşıyayız.   Bu konuda bir konut kredisi kampanyası için çalışıyoruz.   Davut başkan, Ziraat bankası genel müdürü ile görüştü ve Banka bir protokol hazırladı. Önümüzdeki günlerde inşaat ve emlak sektörüyle toplantı yapacağız.  Amacımız sektörün bir araya gelip, konut kredisi kampanyası başlatmasıdır. Bunu başarırsak, Antalya’da bir ilki gerçekleştirmiş oluruz. 

Değerli arkadaşlar,
Ekonomi yönetimi piyasayı desteklemek için KDV ödemeleri konusunda önemli bir adım attı. Bundan sonra KDV iadeleri için rapor oluşturulacak ve 10 gün içinde %50 ödeme yapılacak. Vergi dairelerinin rapor süreci de uzamazsa bu iyi bir gelişme olur.
Ayrıca yeni bir KOBİ kredi paketi getirileceği açıklandı. Bunun da uygulamaya girmesini bekliyoruz.
Ekonomide durgunluk, işsizlik, yüksek faiz, girdi maliyetleri konularını konuşmamız gerekirken, son haftalarda en çok konuşulan konu patlıcan, biber ve Toptancı haller oldu. Meclis olarak üzerinde durmamız gerektiğini düşünüyorum. Türkiye’de 1970’lerde tanzim satış mağazaları vardı. 40 yıl sonra yeniden tanzim satış mağazalarına dönmeye başladık.
Dünyada iyi işleyen bir piyasa dışında, bir üründe arz ve talep dengesi sağlayan başka bir sistem henüz icat edilmedi.   
Bizde sebze ve meyve fiyatları bazen Avrupa’ya yakın, bazen de Avrupa’nın çok altında. Gübre, ilaç, plastik, mazot Avrupa fiyatındaysa, domates ve biberin fiyatı da Avrupa’ya eşit olmak zorundadır. Marketlerde diş macunu, diş fırçası, deterjan, sucuk ve salam fiyatları Avrupa ayarında, hatta bazen daha da yüksektir. Araba fiyatları, elektronik, hatta internet fiyatı da Avrupa’dan yüksek. Ama sıra sebze ve meyveye gelince istiyoruz ki, ucuz olsun. İstiyoruz ki, köylü eskisi gibi düşük fiyata çalışsın, biz de düşük fiyatla alalım. Bugün üretici bir kilo portakaldan kazandığıyla sahilde bir çay içemez. Eskiden kahvelerde çay kuruşla satılırdı. Şimdi kafelere geçtik çay ve kahve Euro üzerinden fiyatlandı. Bütün bunlara nasıl alıştıysak, sebze ve meyvenin Avrupa fiyatına gelmesine de alışacağız. Türkiye’nin sorunu ekonominin ve ücretlerin Avrupa düzeyine gelememesidir.
Türkiye’de tarım alanlarını koruyamıyoruz. Antalya'da bile tarım alanlarını kendi elimizle konut alanlarına çeviriyoruz. Kooperatiflerimiz yok. Ambalaj sorunu var, ambalaj maliyeti yüksek. Seralarımız modern değil, lojistik modern değil.  Kış aylarında sera üretimi yetersiz olduğu için tüketici, yaz aylarında ürün bol olduğu için üretici kaybetmektedir. Taşıma sırasında, market ve pazarda ürünün dörtte biri çöpe gidiyor. Her 100 metrede bir market var, marketlerin işletme maliyeti yüksek. Semt pazarlarına üretici giremiyor, farklı bir yapı oluşmuş durumda, bu nedenle pazar maliyetleri de yüksek.
Seraların modernize edilmesi, organize sera bölgeleri kurulması, büyük ölçekli seralara geçilmesi, küçük üreticilerin modern kooperatiflerle birleştirilmesi gibi büyük hamleler yapmak, köyleri kalkındırmak, eğitimli gençleri tarım üretimine yönlendirmek zorundayız.
Bu konuları artık herkes ezbere biliyor, bu gerçekler ortada iken, devletin veya belediyelerin bütçeden farkı ödeyerek ucuz sebze ve meyve satması mümkün değildir. Türkiye geçmişte KİT zararlarından, belediye zararlarından, banka zararlarından çok çekti. Geçmişteki hataları tekrar etmemeliyiz. 

Değerli arkadaşlarım,
Piyasa anketimizde esnafın karamsar olduğunu söyledim. Toplumun geleceğe güvenle ve ümitle bakmasına ihtiyacımız var. TUİK yeni bir veri yayınladı, burada sizinle paylaşmak istiyorum. Yaşam memnuniyeti anketi yapılmış ve insanlara mutlu olup olmadığı sorulmuş. Toplumun sadece %53’ü mutlu olduğunu söylüyorsa ve bir yılda %5 düşüş varsa herkesin bunu sorgulaması gerekir.

Mutlu olanlar oranı

 

2017

2018

Toplam-

58,0

53,4

Erkek

53,6

49,6

Kadın

62,4

57,0

Bunun bir nedeni ekonomideki sıkıntılardır, diğer bir nedeni ise kutuplaşma ve siyasetteki sert söylemlerin devam etmesidir. Bir diğer faktör medyamızın durumudur. Medyada sabahtan akşama kadar ya sert bir dil ya da şiddet dolu diziler var.
Toplumun ümit ve güven içinde olması, yatırımcının ve yabancı sermayenin güven duyması için en önemli konulardan biri hukukun üstünlüğüdür. Türkiye demokraside, hukuk sisteminde, özgürlük ortamında dünyanın en ileri ülkeleri arasında olmalıdır.  Özgürlük ve adalet, yargı bağımsızlığı, özgür basın ekonomik ve sosyal gelişmenin temelidir. Sayın Mevlüt Çavuşoğlu bakanımız hükümetin adalet reformu hazırlığı içinde olduğunu açıkladılar. Yerel seçimlerden sonra kapsamlı bir hukuk reformu adımı atılmasını ümit ediyoruz.

Sevgili arkadaşlar,
Komite raporlarımızda en önemli konu vergi ve prim indirimi olmuştur. Bunun dışında kiralardan ve ilan-tabela vergisinden yakınmalar bulunmaktadır.
Elektrikte TRT payının kaldırılması, müteahhitler için fiyat farkı kararnamesi çıkarılması, binalarda ısı yalıtımına daha fazla teşvik verilmesi, kozmetik ürünlerinde ve et ürünlerinde kalite denetimleri yapılması, kuyumculuk sektöründe kredi kartı taksidi, Kaleiçi yat limanı mendireğinin onarımı gibi çok sayıda talep, şikayet ve öneri dile getirilmiştir.
Bu taleplerin bir kısmı belediyelere yönelik taleplerdir. Belediyelerden bir önemli talep ise işyeri açılış izinlerine bir denetim getirilmesidir.  Bugün il düzeyinde ürün kontrolü, işyeri ruhsat denetimleri gerekli düzeyde yapılamamaktadır. Bakanlık teşkilatları yeterli değildir, belediyelerin ve odaların yetkisi yoktur. Bu yapı değişmeli, belediyelere ve odalara yetki devri yapılmalıdır. 
Seçim bildirgemizde toplu işyerleri, ticari alan planlaması gibi önemli konular yer almıştı. Bu konular yeterince konuşulmamaktadır.
Son günlerde Antalya gündemine gelen bir konu, Bakanlığın yeni maden ruhsatları vermiş olmasıdır. Bakanlıkların belediyeye ve Odaya sormadan Ankara’dan tahsis yapması doğru değildir. Fakat bir konuya daha dikkat çekmek istiyorum, Antalya’nın çevresinde, yamaçlarda, ormanlık alanlarda konut inşaatlarında çoğalma görüyoruz. Orman içine 3 katlı binalardan oluşan siteler yapılıyor. Köyleri betonlaştırıyoruz. Antalya’nın siluetini bozan büyük inşaatlar yapılıyor. Bu sorunlara daha fazla dikkat edilmesi gereklidir.

Sevgili arkadaşlar,
Konuşmamı tamamlarken, bir konuya daha değineceğim. Geçen hafta Kurtuluş Savaşı’nın 100. Yılına dair bir Cumhurbaşkanlığı talimatı yayınlandı. Bu yıl 19 Mayıs 1919’da Atatürk’ün Samsun’a çıkışının, Amasya Tamimi, Sivas, Erzurum Kongrelerinin 100. Yılını kutlayacağız. Seçimlerden sonra millet olarak hep birlikte 19 mayıs coşkusunu yaşamayı temenni ediyorum. Ülkemizin bu birlikteliğe ihtiyacı var. 
Önümüzdeki hafta Runatolia koşusu var. ATSO takımı ANTÇEV yararına, eğitime destek için koşacak. Ben koşamayacağım, ama başkana ve diğer arkadaşlara maddi ve manevi destek vereceğim. Meclisimizin ve komitelerimizin desteğini de bekliyoruz. Hafta sonu Gran Fondo bisiklet yarışması yapıldı. Akra Barut otel güzel organizasyonlarla kent kültürüne ve kent turizmine destek oluyor, kendilerine odamız adına teşekkür ediyorum.
Sabrınız, anlayışınız ve çalışmalarınız için teşekkür ediyorum.
Bugün bir anket uygulamamız olacak. Meclis üyelerimizin ekonomiye dair görüşlerini alacağız. Anket çalışmasına herkesin katılmasını rica ediyorum.
Sevgi ve saygılar sunuyorum. 

Türkiye Odalar ve Borsalar BirliğiTürk Patent EnstitüsüKadın Girişimciler KuruluGenç Girişimciler KuruluBatı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme VakfıAntalya AB Bilgi BürosuEnterprise Europe Network
Her hakkı saklıdır.© 2019 Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Gizlilik & Güvenlik | Telif Hakları
  • Antalya Kültür Sanat
  • Antalya the Destination